Sita and Lakshmana

आर्तस्वरं तु तं भर्तुर् विज्ञाय सदृशं वने ।
उवाच लक्ष्मणं सीता गच्छ जानीहि राघवम् ॥

ārtasvaraṃ tu taṃ bhartur vijñāya sadṛśaṃ vane
uvāca lakṣmaṇaṃ sītā gaccha jānīhi rāghavam

न हि मे जीवितं स्थाने हृदयं वावतिष्ठते ।
क्रोशतः परमार्तस्य श्रुतः शब्दो मया भृशम् ।
आक्रन्दमानं तु वने भ्रातरं त्रातुम् अर्हसि ॥

na hi me jīvitaṃ sthāne hṛdayaṃ vāvatiṣṭhate
krośataḥ paramārtasya śrutaḥ śabdo mayā bhṛśam
ākrandamānaṃ tu vane bhrātaraṃ trātum arhasi

सौमित्रे मित्ररूपेण भ्रातुस् त्वम् असि शत्रुवत् ।
यस् त्वम् अस्याम् अवस्थायां भ्रातरं नाभिपद्यसे ॥

saumitre mitrarūpeṇa bhrātus tvam asi śatruvat
yas tvam asyām avasthāyāṃ bhrātaraṃ nābhipadyase

इच्छसि त्वं विनश्यन्तं रामं लक्ष्मण मत्कृते ।
लोभात् तु मत्कृतं नूनं नानुगच्छसि राघवम् ॥

icchasi tvaṃ vinaśyantaṃ rāmaṃ lakṣmaṇa matkṛte
lobhāt tu matkṛtaṃ nūnaṃ nānugacchasi rāghavam

देवि देवमनुष्येषु गन्धर्वेषु पतत्रिषु ।
राक्षसेषु पिशाचेषु किंनरेषु मृगेषु च ।
दानवेषु च घोरेषु न स विद्येत शोभने ।
यो रामं प्रतियुध्येत समरे वासवोपमम् ॥

devi devamanuṣyeṣu gandharveṣu patatriṣu
rākṣaseṣu piśāceṣu kiṃnareṣu mṛgeṣu ca
dānaveṣu ca ghoreṣu na sa vidyeta śobhane
yo rāmaṃ pratiyudhyeta samare vāsavopamam

अवध्यः समरे रामो नैवं त्वं वक्तुम् अर्हसि ।
न त्वाम् अस्मिन् वने हातुम् उत्सहे राघवं विना ॥

avadhyaḥ samare rāmo naivaṃ tvaṃ vaktum arhasi
na tvām asmin vane hātum utsahe rāghavaṃ vinā

हृदयं निर्वृतं तेऽस्तु संतापस् त्यज्यताम् अयम् ।
आगमिष्यति ते भर्ता शीघ्रं हत्वा मृगोत्तमम् ॥

hṛdayaṃ nirvṛtaṃ te 'stu saṃtāpas tyajyatām ayam
āgamiṣyati te bhartā śīghraṃ hatvā mṛgottamam

न स तस्य स्वरो व्यक्तं न कश् चिद् अपि दैवतः ।
गन्धर्वनगरप्रख्या माया सा तस्य रक्षसः ॥

na sa tasya svaro vyaktaṃ na kaś cid api daivataḥ
gandharvanagaraprakhyā māyā sā tasya rakṣasaḥ

न्यासभूतासि वैदेहि न्यस्ता मयि महात्मना ।
रामेण त्वं वरारोहे न त्वां त्यक्तुम् इहोत्सहे ॥

nyāsabhūtāsi vaidehi nyastā mayi mahātmanā
rāmeṇa tvaṃ varārohe na tvāṃ tyaktum ihotsahe

अनार्य करुणारम्भ नृशंस कुलपांसन ।
अहं तव प्रियं मन्ये रामस्य व्यसनं महत् ॥

anārya karuṇārambha nṛśaṃsa kulapāṃsana
ahaṃ tava priyaṃ manye rāmasya vyasanaṃ mahat

सुदुष्टस् त्वं वने रामम् एकम् एकोऽनुगच्छसि ।
मम हेतोः प्रतिच्छन्नः प्रयुक्तो भरतेन वा ॥

suduṣṭas tvaṃ vane rāmam ekam eko 'nugacchasi
mama hetoḥ praticchannaḥ prayukto bharatena vā

तन् न सिद्ध्यति सौमित्रे तवापि भरतस्य वा ।
कथम् इन्दीवरश्यामं रामं पद्मनिभेक्षणम् ।
उपसंश्रित्य भर्तारं कामयेयं पृथग् जनम् ॥

tan na siddhyati saumitre tavāpi bharatasya vā
katham indīvaraśyāmaṃ rāmaṃ padmanibhekṣaṇam
upasaṃśritya bhartāraṃ kāmayeyaṃ pṛthag janam

उत्तरं नोत्सहे वक्तुं दैवतं भवती मम ॥

uttaraṃ notsahe vaktuṃ daivataṃ bhavatī mama

वाक्यम् अप्रतिरूपं तु न चित्रं स्त्रीषु मैथिलि ।
स्वभावस् त्व् एष नारीणाम् एषु लोकेषु दृश्यते ।
विमुक्तधर्माश् चपलास् तीक्ष्णा भेदकराः स्त्रियः ॥

vākyam apratirūpaṃ tu na citraṃ strīṣu maithili
svabhāvas tv eṣa nārīṇām eṣu lokeṣu dṛśyate
vimuktadharmāś capalās tīkṣṇā bhedakarāḥ striyaḥ

धिक् त्वाम् अद्य प्रणश्यन्तीं यन् माम् एवं विशङ्कसे ।
स्त्रीत्वाद् दुष्टस्वभावेन गुरुवाक्ये व्यवस्थितम् ॥

dhik tvām adya praṇaśyantīṃ yan mām evaṃ viśaṅkase
strītvād duṣṭasvabhāvena guruvākye vyavasthitam

गमिष्ये यत्र काकुत्स्थः स्वस्ति तेऽस्तु वरानने ।
रक्षन्तु त्वां विशालाक्षि समग्रा वनदेवताः ॥

gamiṣye yatra kākutsthaḥ svasti te 'stu varānane
rakṣantu tvāṃ viśālākṣi samagrā vanadevatāḥ

निमित्तानि हि घोराणि यानि प्रादुर्भवन्ति मे ।
अपि त्वां सह रामेण पश्येयं पुनर् आगतः ॥

nimittāni hi ghorāṇi yāni prādurbhavanti me
api tvāṃ saha rāmeṇa paśyeyaṃ punar āgataḥ

गोदावरीं प्रवेक्ष्यामि हीना रामेण लक्ष्मण ।
आबन्धिष्येऽथवा त्यक्ष्ये विषमे देहम् आत्मनः ॥

godāvarīṃ pravekṣyāmi hīnā rāmeṇa lakṣmaṇa
ābandhiṣye 'thavā tyakṣye viṣame deham ātmanaḥ

पिबामि वा विषं तीक्ष्णं प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् ।
न त्व् अहं राघवाद् अन्यं कदापि पुरुषं स्पृशे ॥

pibāmi vā viṣaṃ tīkṣṇaṃ pravekṣyāmi hutāśanam
na tv ahaṃ rāghavād anyaṃ kadāpi puruṣaṃ spṛśe