Ravana falls

लज्जतीव हि मे वीर्यं भ्रश्यतीव कराद् धनुः ।
सायका व्यवसीदन्ति दृष्टिर् बाष्पवशं गता ॥

lajjatīva hi me vīryaṃ bhraśyatīva karād dhanuḥ
sāyakā vyavasīdanti dṛṣṭir bāṣpavaśaṃ gatā

न मृतोऽयं महाबाहुर् लक्ष्मणो लक्ष्मिवर्धनः ।
मा विषादं कृथा वीर सप्राणोऽयम् अरिंदम ॥

na mṛto 'yaṃ mahābāhur lakṣmaṇo lakṣmivardhanaḥ
mā viṣādaṃ kṛthā vīra saprāṇo 'yam ariṃdama

सौम्य शीघ्रम् इतो गत्वा शैलम् ओषधिपर्वतम् ।
पूर्वं हि कथितो योऽसौ वीर जाम्बवता शुभः ।
दक्षिणे शिखरे तस्य जाताम् ओषधिम् आनय ॥

saumya śīghram ito gatvā śailam oṣadhiparvatam
pūrvaṃ hi kathito yo 'sau vīra jāmbavatā śubhaḥ
dakṣiṇe śikhare tasya jātām oṣadhim ānaya

नैराश्यम् उपगन्तुं ते तद् अलं मत्कृतेऽनघ ।
वधेन रावणस्याद्य प्रतिज्ञाम् अनुपालय ।
अहं तु वधम् इच्छामि शीघ्रम् अस्य दुरात्मनः ।
यावद् अस्तं न यात्य् एष कृतकर्मा दिवाकरः ॥

nairāśyam upagantuṃ te tad alaṃ matkṛte 'nagha
vadhena rāvaṇasyādya pratijñām anupālaya
ahaṃ tu vadham icchāmi śīghram asya durātmanaḥ
yāvad astaṃ na yāty eṣa kṛtakarmā divākaraḥ

भूमिस्थितस्य रामस्य रथस्थस्य च रक्षसः ।
न समं युद्धम् इत्य् आहुर् देवगन्धर्वदानवाः ॥

bhūmisthitasya rāmasya rathasthasya ca rakṣasaḥ
na samaṃ yuddham ity āhur devagandharvadānavāḥ

सहस्राक्षेण काकुत्स्थ रथोऽयं विजयाय ते ।
दत्तस् तव महासत्त्व श्रीमाञ् शत्रुनिबर्हणः ।
इदम् ऐन्द्रं महच्चापं कवचं चाग्निसंनिभम् ।
शराश् चादित्यसंकाशाः शक्तिश् च विमला शिता ॥

sahasrākṣeṇa kākutstha ratho 'yaṃ vijayāya te
dattas tava mahāsattva śrīmāñ śatrunibarhaṇaḥ
idam aindraṃ mahaccāpaṃ kavacaṃ cāgnisaṃnibham
śarāś cādityasaṃkāśāḥ śaktiś ca vimalā śitā

आरुह्येमं रथं वीर राक्षसं जहि रावणम् ।
मया सारथिना राम महेन्द्र इव दानवान् ॥

āruhyemaṃ rathaṃ vīra rākṣasaṃ jahi rāvaṇam
mayā sārathinā rāma mahendra iva dānavān

दशग्रीवं जयेत्य् आहुर् असुराः समवस्थिताः ।
देवा रामम् अथोचुस् ते त्वं जयेति पुनः पुनः ॥

daśagrīvaṃ jayety āhur asurāḥ samavasthitāḥ
devā rāmam athocus te tvaṃ jayeti punaḥ punaḥ

दशग्रीवं जयेत्य् आहुर् असुराः समवस्थिताः ।
देवा रामम् अथोचुस् ते त्वं जयेति पुनः पुनः ॥

daśagrīvaṃ jayety āhur asurāḥ samavasthitāḥ
devā rāmam athocus te tvaṃ jayeti punaḥ punaḥ

शूलोऽयं वज्रसारस् ते राम रोषान् मयोद्यतः ।
तव भ्रातृसहायस्य सद्यः प्राणान् हरिष्यति ॥

śūlo 'yaṃ vajrasāras te rāma roṣān mayodyataḥ
tava bhrātṛsahāyasya sadyaḥ prāṇān hariṣyati

रक्षसाम् अद्य शूराणां निहतानां चमूमुखे ।
त्वां निहत्य रणश्लाघिन् करोमि तरसा समम् ।
तिष्ठेदानीं निहन्मि त्वाम् एष शूलेन राघव ॥

rakṣasām adya śūrāṇāṃ nihatānāṃ camūmukhe
tvāṃ nihatya raṇaślāghin karomi tarasā samam
tiṣṭhedānīṃ nihanmi tvām eṣa śūlena rāghava

मम भार्या जनस्थानाद् अज्ञानाद् राक्षसाधम ।
हृता ते विवशा यस्मात् तस्मात् त्वं नासि वीर्यवान् ।
मया विरहितां दीनां वर्तमानां महावने ।
वैदेहीं प्रसभं हृत्वा शूरोऽहम् इति मन्यसे ॥

mama bhāryā janasthānād ajñānād rākṣasādhama
hṛtā te vivaśā yasmāt tasmāt tvaṃ nāsi vīryavān
mayā virahitāṃ dīnāṃ vartamānāṃ mahāvane
vaidehīṃ prasabhaṃ hṛtvā śūro 'ham iti manyase

स्त्रीषु शूर विनाथासु परदाराभिमर्शके ।
कृत्वा कापुरुषं कर्म शूरोऽहम् इति मन्यसे ।
भिन्नमर्याद निर्लज्ज चारित्रेष्व् अनवस्थित ।
दर्पान् मृत्युम् उपादाय शूरोऽहम् इति मन्यसे ॥

strīṣu śūra vināthāsu paradārābhimarśake
kṛtvā kāpuruṣaṃ karma śūro 'ham iti manyase
bhinnamaryāda nirlajja cāritreṣv anavasthita
darpān mṛtyum upādāya śūro 'ham iti manyase

यदि मत्संनिधौ सीता धर्षिता स्यात् त्वया बलात् ।
भ्रातरं तु खरं पश्येस् तदा मत्सायकैर् हतः ॥

yadi matsaṃnidhau sītā dharṣitā syāt tvayā balāt
bhrātaraṃ tu kharaṃ paśyes tadā matsāyakair hataḥ

दिष्ट्यासि मम दुष्टात्मंश् चक्षुर्विषयम् आगतः ।
अद्य त्वां सायकैस् तीक्ष्णैर् नयामि यमसादनम् ॥

diṣṭyāsi mama duṣṭātmaṃś cakṣurviṣayam āgataḥ
adya tvāṃ sāyakais tīkṣṇair nayāmi yamasādanam

रथं शीघ्रम् इमं सूत राघवाभिमुखं कुरु ।
नाहत्वा समरे शत्रून् निवर्तिष्यति रावणः ॥

rathaṃ śīghram imaṃ sūta rāghavābhimukhaṃ kuru
nāhatvā samare śatrūn nivartiṣyati rāvaṇaḥ

राम राम महाबाहो शृणु गुह्यं सनातनम् ।
येन सर्वान् अरीन् वत्स समरे विजयिष्यसे ।
आदित्यहृदयं पुण्यं ॥

rāma rāma mahābāho śṛṇu guhyaṃ sanātanam
yena sarvān arīn vatsa samare vijayiṣyase
ādityahṛdayaṃ puṇyaṃ

रश्मिमन्तं समुद्यन्तं देवासुरनमस्कृतम् ।
पूजयस्व विवस्वन्तं भास्करं भुवनेश्वरम् ॥

raśmimantaṃ samudyantaṃ devāsuranamaskṛtam
pūjayasva vivasvantaṃ bhāskaraṃ bhuvaneśvaram

मातले पश्य संरब्धम् आपतन्तं रथं रिपोः ।
यथापसव्यं पतता वेगेन महता पुनः ।
समरे हन्तुम् आत्मानं तथानेन कृता मतिः ॥

mātale paśya saṃrabdham āpatantaṃ rathaṃ ripoḥ
yathāpasavyaṃ patatā vegena mahatā punaḥ
samare hantum ātmānaṃ tathānena kṛtā matiḥ

तद् अप्रमादम् आतिष्ठ प्रत्युद्गच्छ रथं रिपोः ।
विध्वंसयितुम् इच्छामि वायुर् मेघम् इवोत्थितम् ।
अविक्लवम् असंभ्रान्तम् अव्यग्रहृदयेक्षणम् ।
रश्मिसंचारनियतं प्रचोदय रथं द्रुतम् ॥

tad apramādam ātiṣṭha pratyudgaccha rathaṃ ripoḥ
vidhvaṃsayitum icchāmi vāyur megham ivotthitam
aviklavam asaṃbhrāntam avyagrahṛdayekṣaṇam
raśmisaṃcāraniyataṃ pracodaya rathaṃ drutam

कामं न त्वं समाधेयः पुरंदररथोचितः ।
युयुत्सुर् अहम् एकाग्रः स्मारये त्वां न शिक्षये ॥

kāmaṃ na tvaṃ samādheyaḥ puraṃdararathocitaḥ
yuyutsur aham ekāgraḥ smāraye tvāṃ na śikṣaye

स्वस्ति गोब्राह्मणेभ्योऽस्तु लोकास् तिष्ठन्तु शाश्वताः ।
जयतां राघवः संख्ये रावणं राक्षसेश्वरम् ॥

svasti gobrāhmaṇebhyo 'stu lokās tiṣṭhantu śāśvatāḥ
jayatāṃ rāghavaḥ saṃkhye rāvaṇaṃ rākṣaseśvaram

मारीचो निहतो यैस् तु खरो यैस् तु सुदूषणः ।
क्रौञ्चारण्ये विराधस् तु कबन्धो दण्डका वने ॥

mārīco nihato yais tu kharo yais tu sudūṣaṇaḥ
krauñcāraṇye virādhas tu kabandho daṇḍakā vane

त इमे सायकाः सर्वे युद्धे प्रत्ययिका मम ।
किं नु तत् कारणं येन रावणे मन्दतेजसः ॥

ta ime sāyakāḥ sarve yuddhe pratyayikā mama
kiṃ nu tat kāraṇaṃ yena rāvaṇe mandatejasaḥ

अजानन्न् इव किं वीर त्वम् एनम् अनुवर्तसे ।
विसृजास्मै वधाय त्वम् अस्त्रं पैतामहं प्रभो ।
विनाशकालः कथितो यः सुरैः सोऽद्य वर्तते ॥

ajānann iva kiṃ vīra tvam enam anuvartase
visṛjāsmai vadhāya tvam astraṃ paitāmahaṃ prabho
vināśakālaḥ kathito yaḥ suraiḥ so 'dya vartate

राघवस्तवसंयुक्ता गगने च विशुश्रुवे ।
साधु साध्व् इति वाग् अग्र्या देवतानां महात्मनाम् ॥

rāghavastavasaṃyuktā gagane ca viśuśruve
sādhu sādhv iti vāg agryā devatānāṃ mahātmanām

संस्कारः क्रियतां भ्रातुः स्त्रियश् चैता निवर्तय ॥

saṃskāraḥ kriyatāṃ bhrātuḥ striyaś caitā nivartaya

त्यक्तधर्मव्रतं क्रूरं नृशंसम् अनृतं तथा ।
नाहम् अर्होऽस्मि संस्कर्तुं परदाराभिमर्शकम् ॥

tyaktadharmavrataṃ krūraṃ nṛśaṃsam anṛtaṃ tathā
nāham arho 'smi saṃskartuṃ paradārābhimarśakam

भ्रातृरूपो हि मे शत्रुर् एष सर्वाहिते रतः ।
रावणो नार्हते पूजां पूज्योऽपि गुरुगौरवात् ॥

bhrātṛrūpo hi me śatrur eṣa sarvāhite rataḥ
rāvaṇo nārhate pūjāṃ pūjyo 'pi gurugauravāt

नृशंस इति मां राम वक्ष्यन्ति मनुजा भुवि ।
श्रुत्वा तस्य गुणान् सर्वे वक्ष्यन्ति सुकृतं पुनः ॥

nṛśaṃsa iti māṃ rāma vakṣyanti manujā bhuvi
śrutvā tasya guṇān sarve vakṣyanti sukṛtaṃ punaḥ

तवापि मे प्रियं कार्यं त्वत्प्रभवाच् च मे जितम् ।
अवश्यं तु क्षमं वाच्यो मया त्वं राक्षसेश्वर ।
अधर्मानृतसंयुक्तः कामम् एष निशाचरः ।
तेजस्वी बलवाञ् शूरः संग्रामेषु च नित्यशः ॥

tavāpi me priyaṃ kāryaṃ tvatprabhavāc ca me jitam
avaśyaṃ tu kṣamaṃ vācyo mayā tvaṃ rākṣaseśvara
adharmānṛtasaṃyuktaḥ kāmam eṣa niśācaraḥ
tejasvī balavāñ śūraḥ saṃgrāmeṣu ca nityaśaḥ

शतक्रतुमुखैर् देवैः श्रूयते न पराजितः ।
महात्मा बलसंपन्नो रावणो लोकरावणः ॥

śatakratumukhair devaiḥ śrūyate na parājitaḥ
mahātmā balasaṃpanno rāvaṇo lokarāvaṇaḥ

मरणान्तानि वैराणि निर्वृत्तं नः प्रयोजनम् ।
क्रियताम् अस्य संस्कारो ममाप्य् एष यथा तव ॥

maraṇāntāni vairāṇi nirvṛttaṃ naḥ prayojanam
kriyatām asya saṃskāro mamāpy eṣa yathā tava

त्वत्सकाशान् महाबाहो संस्कारं विधिपूर्वकम् ।
क्षिप्रम् अर्हति धर्मज्ञ त्वं यशोभाग् भविष्यसि ॥

tvatsakāśān mahābāho saṃskāraṃ vidhipūrvakam
kṣipram arhati dharmajña tvaṃ yaśobhāg bhaviṣyasi